คู่มือเตรียมตัวก่อนตรวจฮอร์โมน
(ศูนย์ส่งเสริมสุขภาพ) ผู้เขียนบทความ : นายแพทย์ รณพร วีระฉันทะชาติ
คู่มือเตรียมตัวก่อนตรวจฮอร์โมน
Hormone Testing Preparation Guide
♂ สำหรับเพศชาย • FOR MEN |
────────────────────────────────────────────────────────────
✦ การเตรียมตัวทั่วไป General Preparation
เวลาเจาะเลือด |
เจาะเลือดช่วงเช้า 07:00–10:00 น. โดยเฉพาะ Testosterone ต้องเจาะก่อน 10:00 น. เสมอ (ค่าลด 20–30% ช่วงบ่าย) |
งดอาหาร |
งดอาหาร 8–12 ชั่วโมง หากในชุดมี Insulin, Glucose หรือ Lipid ร่วมด้วย ดื่มน้ำเปล่าได้ |
พักผ่อน |
นอนหลับอย่างน้อย 6–8 ชั่วโมง การนอนไม่พอกระทบ Cortisol, GH, Prolactin, TSH |
หลีกเลี่ยง 24–48 ชม. |
ออกกำลังกายหนัก, แอลกอฮอล์, ความเครียดรุนแรง, เพศสัมพันธ์ |
ยา / อาหารเสริม |
แจ้งยาทุกตัว โดยเฉพาะ Biotin (B7) หยุดอย่างน้อย 48–72 ชม. ก่อนเจาะ |
ก่อนเจาะเลือด |
นั่งพัก 15–30 นาที เพื่อลดผล Hemoconcentration |
✦ ฮอร์โมนที่มักตรวจในเพศชาย Common Male Hormone Panel
ฮอร์โมน |
ช่วงเวลา |
รายละเอียด |
ข้อควรระวัง |
Total Testosterone |
ก่อน 10:00 น. |
ตัวชี้วัดหลัก ค่าลด 20–30% ช่วงบ่าย |
ค่าผิดปกติควรเจาะซ้ำ 2 ครั้ง |
Free Testosterone |
เช้า (fasting) |
คำนวณร่วมกับ SHBG, Albumin |
ค่าจริงที่ออกฤทธิ์ |
SHBG |
เช้า |
Sex Hormone-Binding Globulin |
สูงขึ้นตามอายุ/โรคตับ |
LH |
เช้า |
กระตุ้นการสร้าง Testosterone |
Primary vs Secondary |
FSH |
เช้า |
ประเมิน Spermatogenesis |
สูงใน Primary hypogonadism |
Estradiol (E2) |
เช้า |
สำคัญสำหรับกระดูกและสมดุล T/E2 ratio |
สูงเกิน → Gynecomastia |
Prolactin |
เช้า (fasting) |
คัดกรอง Pituitary adenoma |
สูงเทียม → ส่ง MRI |
Cortisol |
07:00–09:00 น. |
Diurnal peak ช่วงเช้า |
Stress ทำค่าสูงเทียม |
DHEA-S |
เช้า |
Adrenal androgen marker |
ลดตามอายุ |
TSH / Free T4 |
เช้า |
คัดกรองไทรอยด์ |
หยุด Biotin ก่อน |
IGF-1 |
เช้า (fasting) |
Surrogate ของ GH |
ค่าคงที่กว่า Serum GH |
Insulin (Fasting) |
เช้า (fasting) |
ประเมิน Insulin resistance |
งดอาหาร 8–12 ชม. |
คู่มือเตรียมตัวก่อนตรวจฮอร์โมน
Hormone Testing Preparation Guide
|
♀ สำหรับเพศหญิง • FOR WOMEN |
────────────────────────────────────────────────────────────
❦ การเตรียมตัวทั่วไป General Preparation
เวลาเจาะเลือด |
เจาะเลือดช่วงเช้า 07:00–10:00 น. เนื่องจากฮอร์โมนหลายตัวมีค่าสูงสุดในช่วงเช้า (Cortisol, Testosterone, TSH, GH) |
งดอาหาร |
งดอาหาร 8–12 ชั่วโมง หากในชุดมี Insulin, Glucose หรือ Lipid ร่วมด้วย ดื่มน้ำเปล่าได้ |
พักผ่อน |
นอนหลับอย่างน้อย 6–8 ชั่วโมง การนอนไม่พอกระทบ Cortisol, GH, Prolactin, TSH |
หลีกเลี่ยง 24–48 ชม. |
ออกกำลังกายหนัก, แอลกอฮอล์, ความเครียดรุนแรง, เพศสัมพันธ์ |
ยา / อาหารเสริม |
แจ้งยาทุกตัว โดยเฉพาะ Biotin (B7) หยุดอย่างน้อย 48–72 ชม. ก่อนเจาะ |
ก่อนเจาะเลือด |
นั่งพัก 15–30 นาที เพื่อลดผล Hemoconcentration |
❦ ช่วงเวลาเจาะตามรอบเดือน Timing by Menstrual Cycle
การนับวัน: Day 1 = วันแรกที่มีประจำเดือน (First day of menstrual period)
ฮอร์โมน |
วันที่เจาะ |
ช่วงเวลา |
Phase |
เหตุผล |
FSH |
Day 2–5 |
เช้า |
Early Follicular |
ค่า Baseline ที่แท้จริง |
LH |
Day 2–5 |
เช้า |
Early Follicular |
ตรวจการทำงานของรังไข่ |
Estradiol (E2) |
Day 2–5 |
เช้า |
Early Follicular |
Baseline estrogen |
Progesterone |
Day 21 |
เช้า |
Mid-Luteal |
ยืนยันการตกไข่ |
AMH |
ทุกวัน |
เช้า |
Any Day |
ไม่แปรตาม Cycle มาก |
Testosterone |
Day 2–5 |
เช้า |
Follicular |
หลีกเลี่ยง Mid-cycle surge |
DHEA-S |
Day 2–5 |
เช้า |
Follicular |
Adrenal androgen |
Prolactin |
Day 2–5 |
เช้า (fasting) |
Early Follicular |
ลด Confounders |
SHBG |
Day 2–5 |
เช้า |
Early Follicular |
คำนวณ Free hormones |
บทความประจำศูนย์
