HORMONE TESTING PREPARATION GUIDE คู่มือการเตรียมตัวก่อนเจาะเลือดตรวจฮอร์โมน
(ศูนย์ส่งเสริมสุขภาพ) ผู้เขียนบทความ : นายแพทย์ รณพร วีระฉันทะชาติ
HORMONE TESTING PREPARATION GUIDE
คู่มือการเตรียมตัวก่อนเจาะเลือดตรวจฮอร์โมน
Wellness Center
ข้อปฏิบัติทั่วไป (General Preparation)
เมื่อตรวจฮอร์โมนหลายตัวพร้อมกัน การเตรียมตัวต้องครอบคลุมข้อกำหนดของฮอร์โมนที่ "เข้มงวดที่สุด" ในชุดนั้น ๆ
หัวข้อ / Topic |
รายละเอียด / Details |
เวลาเจาะเลือด Timing |
เจาะเลือดช่วงเช้า 07:00–10:00 น. เนื่องจากฮอร์โมนหลายตัวมีค่าสูงสุดในช่วงเช้า (diurnal variation) เช่น Cortisol, Testosterone, TSH, GH |
การงดอาหาร Fasting |
งดอาหาร 8–12 ชั่วโมง หากในชุดมี Insulin, Glucose หรือ Lipid Profile ร่วมด้วย ดื่มน้ำเปล่าได้ตามปกติ |
การพักผ่อน Sleep |
นอนหลับอย่างน้อย 6–8 ชั่วโมง การนอนไม่พอกระทบ Cortisol, GH, Prolactin, TSH อย่างมีนัยสำคัญ |
หลีกเลี่ยงก่อน 24–48 ชม. Avoid before test |
• ออกกำลังกายหนัก (กระทบ Cortisol, Testosterone, GH) • แอลกอฮอล์ (กระทบ Testosterone, Estrogen, Cortisol) • ความเครียดรุนแรง (กระทบ Cortisol, Prolactin) • เพศสัมพันธ์ (กระทบ Prolactin, Testosterone) |
ยาและอาหารเสริม Medications |
แจ้งยาทุกตัวที่ใช้อยู่ โดยเฉพาะ Biotin (วิตามิน B7) รบกวน immunoassay — ควรหยุดอย่างน้อย 48–72 ชั่วโมง ก่อนเจาะ |
ก่อนเจาะเลือด Before blood draw |
นั่งพักอย่างน้อย 15–30 นาที ก่อนเจาะ เพื่อลดผล hemoconcentration |
สำหรับเพศหญิง (For Women)
ช่วงเวลาที่แนะนำในการเจาะเลือดตามรอบเดือน (Recommended Timing by Menstrual Cycle)
Day 1 = วันแรกที่มีประจำเดือน / First day of menstrual period
ฮอร์โมน |
ช่วงเวลาเจาะ |
Recommended Day |
เหตุผล / Reason |
FSH, LH, Estradiol (E2) |
Day 2–5 |
Early follicular |
ค่า Baseline ที่แท้จริง |
Progesterone |
Day 21 |
Mid-luteal |
ยืนยันการตกไข่ (Ovulation) |
AMH |
เจาะได้ทุกวัน |
Any day |
ไม่แปรตาม Cycle มากนัก |
Testosterone, DHEA-S |
Day 2–5 |
Follicular phase |
หลีกเลี่ยง Mid-cycle surge |
Prolactin |
Day 2–5 เช้า |
Morning |
ลด Confounders |
ข้อควรระวังสำหรับเพศหญิง (Important Notes for Women)
ยาคุมกำเนิด / HRT: แจ้งแพทย์ทุกครั้ง เนื่องจากยาคุมกด FSH/LH และเพิ่ม SHBG ทำให้ Free Testosterone ต่ำลงเทียม แพทย์อาจให้หยุดยา 4–6 สัปดาห์ก่อนตรวจ
ตั้งครรภ์ / ให้นมบุตร: hCG, Prolactin, Estrogen, Progesterone สูงผิดปกติ ต้องใช้ Reference range ของหญิงตั้งครรภ์แยกต่างหาก
PCOS Workup: เจาะ Total/Free Testosterone, DHEA-S, 17-OHP, SHBG, Fasting Insulin พร้อมกัน Day 2–5 ตอนเช้า งดอาหาร
สำหรับเพศชาย (For Men)
หัวข้อ / Topic |
รายละเอียด / Details |
Total Testosterone |
ต้องเจาะ ก่อน 10:00 น. เสมอ (ค่าลดลงได้ 20–30% ในช่วงบ่าย) หากค่าผิดปกติ ควรเจาะซ้ำอีกครั้งเพื่อยืนยัน |
หลีกเลี่ยงก่อนเจาะ |
• งดเพศสัมพันธ์ 24 ชม. (กระทบ Testosterone, Prolactin) • งดออกกำลังกายหนัก 24–48 ชม. (Testosterone พุ่งชั่วคราวแล้วตก) |
TRT |
หากใช้ Testosterone Replacement Therapy อยู่ ช่วงเจาะขึ้นกับรูปแบบยา เช่น Injection ควรเจาะ Mid-cycle หรือ Trough level ตามที่แพทย์กำหนด |
Male Hypogonadism Workup |
Total Testosterone, Free Testosterone, SHBG, LH, FSH, Prolactin, Estradiol เจาะเช้าพร้อมกันได้ในครั้งเดียว (ไม่ต้องงดอาหาร ยกเว้นมี Insulin/Glucose ร่วม) |
เช็คลิสต์สำหรับผู้รับบริการ (Client Preparation Checklist)
☐ |
นัดเจาะเลือดช่วงเช้า 07:00–10:00 น. |
Schedule blood draw between 07:00–10:00 AM |
☐ |
นอนหลับพักผ่อนเพียงพอคืนก่อนเจาะ (อย่างน้อย 6–8 ชั่วโมง) |
Get adequate sleep the night before (at least 6–8 hours) |
☐ |
งดอาหาร 8–12 ชั่วโมง (ถ้ามี Insulin / Glucose / Lipid ในชุด) |
Fast 8–12 hours if Insulin / Glucose / Lipid is included |
☐ |
หยุด Biotin (วิตามิน B7) อย่างน้อย 48–72 ชั่วโมงก่อนเจาะ |
Stop Biotin (Vitamin B7) at least 48–72 hours before |
☐ |
งดออกกำลังกายหนักและแอลกอฮอล์ 24–48 ชั่วโมง |
Avoid heavy exercise and alcohol 24–48 hours before |
☐ |
ผู้หญิง: ระบุวันแรกของรอบเดือนล่าสุด / แจ้งยาคุม-HRT |
Women: Note last menstrual period / Inform OCP or HRT use |
☐ |
ผู้ชาย: เจาะก่อน 10:00 น. / แจ้ง TRT |
Men: Draw before 10:00 AM / Inform TRT use |
☐ |
แจ้งยาและอาหารเสริมทั้งหมดที่ใช้อยู่ |
Disclose all medications and supplements |
หมายเหตุ: เอกสารฉบับนี้เป็นแนวทางทั่วไป กรุณาปรึกษาแพทย์หรือทีมดูแลสุขภาพสำหรับคำแนะนำเฉพาะบุคคล
Note: This document provides general guidance only. Please consult your physician or wellness team for personalized recommendations.
บทความประจำศูนย์
