ลูกนอนกรน...เรื่องใหญ่กว่าที่คิด!
(ศูนย์สุขภาพเด็ก) ผู้เขียนบทความ : แพทย์หญิง พรพรรณ กสิเสรีวงศ์ 2026-07-07 08:55:00
Highlight
- เด็กนอนกรนบ่อยกว่า 3 คืนต่อสัปดาห์ ไม่ควรมองข้าม
- OSA ทำให้เด็กหายใจติดขัดหรือหยุดหายใจขณะหลับ ส่งผลให้ร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ
- อาจกระทบต่อพัฒนาการ สมาธิ การเรียนรู้ และการเจริญเติบโต
- สาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่ ต่อมทอนซิลโต อะดีนอยด์โต และโรคอ้วน
- การตรวจการนอนหลับ (Polysomnography: PSG) เป็นมาตรฐานในการวินิจฉัย
- การรักษาที่เหมาะสม เช่น การใช้ยา การผ่าตัด หรือการดูแลร่วมอื่น ๆ ช่วยให้เด็กกลับมานอนหลับได้อย่างมีคุณภาพ
ลูกนอนกรน...เรื่องใหญ่กว่าที่คิด! รู้ทันภาวะหยุดหายใจขณะหลับในเด็ก (OSA)
ลูกนอนกรนเป็นเรื่องปกติหรือไม่? หลายคนอาจคิดว่าการนอนกรนในเด็กเป็นเรื่องธรรมดา แต่ความจริงแล้ว การนอนกรนในเด็กอาจเป็นสัญญาณของภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น (Obstructive Sleep Apnea: OSA) ซึ่งเกิดจากทางเดินหายใจตีบหรืออุดกั้นขณะนอนหลับ โดยสาเหตุที่พบได้บ่อยคือ ต่อมทอนซิลโต หรือ ภาวะโรคอ้วน
หากไม่ได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม อาจส่งผลกระทบต่อพัฒนาการ การเรียนรู้ สมอง การเจริญเติบโต รวมถึงระบบหัวใจและหลอดเลือดของเด็กในระยะยาว
OSA คืออะไร?
OSA (Obstructive Sleep Apnea) คือ ภาวะที่ทางเดินหายใจเกิดการอุดกั้นขณะหลับ ทำให้เด็กหายใจได้ไม่สะดวกหรือหยุดหายใจเป็นช่วง ๆ ส่งผลให้ระดับออกซิเจนในเลือดลดลง และคุณภาพการนอนหลับไม่ดี
เมื่อเกิดภาวะนี้เป็นเวลานาน อาจทำให้เด็ก
✔ ร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ
✔ นอนหลับไม่เต็มอิ่ม
✔ การเจริญเติบโตช้าลง
✔ พัฒนาการด้านสมองและการเรียนรู้ลดลง
✔ เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและความดันโลหิตสูงในอนาคต
5 สัญญาณอันตรายที่พ่อแม่ควรสังเกต
หากลูกมีอาการต่อไปนี้ ควรพาเข้ารับการตรวจจากแพทย์
1. กรนบ่อย
- กรนมากกว่า 3 คืนต่อสัปดาห์
2. หายใจเฮือกหรือหยุดหายใจขณะหลับ
- มีอาการสะดุ้ง หายใจแรง หรือหยุดหายใจเป็นช่วง ๆ
3. ปัสสาวะรดที่นอน
- แม้พ้นวัยที่ควบคุมการขับถ่ายได้แล้ว
4. ซนผิดปกติ หรือสมาธิสั้น
- เด็กอาจง่วงจากการนอนไม่พอ แต่กลับแสดงออกด้วยพฤติกรรมซุกซนผิดปกติ
5. นอนหลับไม่มีคุณภาพ
- ตื่นบ่อย หลับไม่สนิท หรือพักผ่อนไม่เพียงพอ
สาเหตุหลักของภาวะ OSA ในเด็ก
ภาวะหยุดหายใจขณะหลับในเด็กเกิดได้จากหลายปัจจัย โดยสาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่
-
ต่อมทอนซิลโตและอะดีนอยด์โต
เป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุด เนื้อเยื่อที่โตผิดปกติจะไปปิดกั้นทางเดินหายใจขณะหลับ
-
โรคอ้วน
ไขมันบริเวณคอและทางเดินหายใจทำให้ช่องทางเดินหายใจแคบลง
-
โครงสร้างใบหน้าผิดปกติ
เช่น ขากรรไกรเล็ก หรือโครงสร้างใบหน้าที่ทำให้ทางเดินหายใจตีบ
เด็กกลุ่มใดเสี่ยงต่อภาวะ OSA รุนแรง?
เด็กในกลุ่มต่อไปนี้มีโอกาสเกิดภาวะ OSA มากกว่าปกติ
เด็กโรคอ้วน
มีน้ำหนักตัวเทียบกับส่วนสูงเกิน 140%
เด็กอายุน้อย
โดยเฉพาะเด็กอายุต่ำกว่า 3 ปี
เด็กที่มีโรคประจำตัว
- ดาวน์ซินโดรม
- โรคระบบประสาทและกล้ามเนื้อ
- โครงสร้างใบหน้าผิดปกติ
แนวทางการตรวจวินิจฉัย
หากสงสัยว่าลูกมีภาวะ OSA แพทย์จะทำการประเมินอย่างละเอียด ได้แก่
- ซักประวัติการนอนและอาการ
- อัดวิดีโอขณะหลับเพื่อประเมินลักษณะการหายใจ
- ตรวจการนอนหลับ (Polysomnography : PSG) ซึ่งถือเป็นมาตรฐานในการวินิจฉัยภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
แนวทางการรักษา
การรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุและระดับความรุนแรงของโรค
1. การรักษาด้วยยา
ในรายที่อาการไม่รุนแรง แพทย์อาจพิจารณา
- ยาพ่นจมูก
- ยารับประทาน
2. การผ่าตัด
หากมีภาวะทอนซิลโตหรืออะดีนอยด์โตจนเป็นสาเหตุหลักของการอุดกั้น
การผ่าตัดต่อมทอนซิลและอะดีนอยด์ มักให้ผลการรักษาที่ดีที่สุด
3. การรักษาทางเลือกอื่น
ในบางรายอาจใช้วิธีร่วมกัน เช่น
- ควบคุมน้ำหนัก
- ใช้เครื่องอัดอากาศแรงดันบวก (CPAP)
- ใช้อุปกรณ์ทางทันตกรรมตามคำแนะนำของแพทย์
เมื่อไรควรรีบพบแพทย์?
ควรพาบุตรหลานเข้ารับการตรวจ หากพบว่า
- กรนเป็นประจำ
- หยุดหายใจหรือหายใจเฮือกขณะหลับ
- ง่วงผิดปกติ
- สมาธิสั้นหรือซนมาก
- ปัสสาวะรดที่นอนร่วมกับการนอนกรน
การวินิจฉัยและรักษาตั้งแต่ระยะแรก จะช่วยลดความเสี่ยงต่อผลกระทบด้านพัฒนาการและสุขภาพในระยะยาว
ดูแลโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
พญ.พรพรรณ กิลิสเรืองศ์
กุมารเวชศาสตร์ระบบหายใจ
สอบถามเพิ่มเติม
แผนก กุมารเวชศาสตร์ระบบหายใจ โทรศัพท์: 033-038-888
LINE: @schped
Facebook: Samitivej Chonburi
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ลูกนอนกรนเป็นประจำ ถือว่าผิดปกติหรือไม่?
หากลูกนอนกรนมากกว่า 3 คืนต่อสัปดาห์ หรือมีอาการหายใจเฮือก หยุดหายใจขณะหลับ อาจเป็นสัญญาณของ ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (OSA) ควรเข้ารับการประเมินโดยแพทย์
อาการใดบ้างที่บ่งชี้ว่าลูกอาจเป็น OSA?
- นอนกรนเป็นประจำ
- หายใจเฮือกหรือหยุดหายใจขณะหลับ
- นอนหลับไม่สนิท
- ซนผิดปกติหรือสมาธิสั้น
- ปัสสาวะรดที่นอนร่วมกับการนอนกรน
สาเหตุของ OSA ในเด็กคืออะไร?
- ต่อมทอนซิลโต
- อะดีนอยด์โต
- โรคอ้วน
- ความผิดปกติของโครงสร้างใบหน้า
ภาวะ OSA รักษาได้หรือไม่?
สามารถรักษาได้ โดยขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรง เช่น การใช้ยา การผ่าตัด การควบคุมน้ำหนัก หรือการใช้เครื่อง CPAP
หากปล่อยไว้โดยไม่รักษาจะเกิดอะไรขึ้น?
อาจส่งผลต่อการเจริญเติบโต พัฒนาการด้านสมอง สมาธิ การเรียนรู้ คุณภาพการนอนหลับ และเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจในอนาคต
บทความประจำศูนย์
