ภาวะน้ำหนักเกิน และโรคอ้วนในเด็กและวัยรุ่น
(ศูนย์สุขภาพเด็ก) ผู้เขียนบทความ : แพทย์หญิง พชรวรรณ ชื่นรัตนาวงษ์ 2026-07-21 16:45:00
HIGHLIGHTS :
- ภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วนในเด็ก เป็นปัญหาสุขภาพที่เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวานชนิดที่ 2 ความดันโลหิตสูง ไขมันพอกตับ และโรคหัวใจในอนาคต
- สังเกตสัญญาณเด็กอ้วนตั้งแต่ระยะแรก พร้อมติดตามน้ำหนักและการเจริญเติบโตอย่างสม่ำเสมอ เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนและส่งเสริมพัฒนาการที่เหมาะสม
- ป้องกันโรคอ้วนในเด็ก ด้วยการรับประทานอาหารครบ 5 หมู่ ลดอาหารหวาน มัน เค็ม เครื่องดื่มที่มีน้ำตาล และเพิ่มผักผลไม้ในทุกมื้อ
- ส่งเสริมกิจกรรมทางกายและการออกกำลังกายอย่างน้อย 60 นาทีต่อวัน พร้อมจำกัดเวลาใช้หน้าจอ เพื่อช่วยควบคุมน้ำหนักและเสริมสร้างสุขภาพที่ดี
- พ่อแม่มีบทบาทสำคัญในการป้องกันโรคอ้วนในเด็ก ด้วยการเป็นแบบอย่างของการใช้ชีวิตที่มีสุขภาพดี และสร้างพฤติกรรมที่เหมาะสมภายในครอบครัว
- หากเด็กมีภาวะน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน ควรปรึกษากุมารแพทย์ เพื่อประเมินสุขภาพ วางแผนการดูแล และลดความเสี่ยงของโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ในระยะยาว
ภาวะน้ำหนักเกิน และ โรคอ้วนในเด็กและวัยรุ่น
รู้เร็ว ป้องกันได้ สุขภาพดีในระยะยาว
ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เด็กอ้วน
- รับประทานอาหารหวาน มัน เค็ม หรืออาหารฟาสต์ฟู้ดเป็นประจำ
- ดื่มน้ำหวาน ชานม น้ำอัดลม หรือเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง
- ใช้เวลาหน้าจอ (มือถือ แท็บเล็ต เกม) มากเกินไป
- ออกกำลังกายน้อย มีกิจกรรมทางกายน้อย
- นอนดึก นอนน้อย
- มีประวัติพ่อหรือแม่เป็นโรคอ้วน
- ความเครียด หรือใช้การกินเป็นการระบายอารมณ์
ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น
ผลกระทบต่อร่างกาย
- ความดันโลหิตสูง
- ไขมันในเลือดสูง
- เบาหวานชนิดที่ 2
- ไขมันพอกตับ
- นอนกรนหรือหยุดหายใจขณะหลับ
- ปวดเข่า ปวดข้อ เท้าแบน
- เข้าสู่วัยเจริญพันธุ์เร็วกว่าปกติ
ผลกระทบต่อจิตใจและสังคม
- ขาดความมั่นใจ
- ถูกล้อเลียน หรือกลั่นแกล้ง
- เครียด วิตกกังวล หรือซึมเศร้า
เด็กอ้วนจำนวนมากมีโอกาสกลายเป็นผู้ใหญ่ที่อ้วน และเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ในอนาคต เช่น โรคหัวใจ เบาหวาน และหลอดเลือดสมอง
ป้องกันโรคอ้วน เริ่มได้ที่บ้าน
- กินอาหารครบ 5 หมู่ เพิ่มผักและผลไม้ทุกมื้อ
- ลดขนมหวาน น้ำหวาน และอาหารแปรรูป
- ดื่มน้ำเปล่าแทนน้ำหวาน
- รับประทานอาหารพร้อมครอบครัว ลดการใช้หน้าจอ
- มีกิจกรรมทางกายหรือออกกำลังกายอย่างน้อย 60 นาทีต่อวัน
- จำกัดเวลาใช้หน้าจอ ไม่เกิน 2 ชั่วโมงต่อวัน (นอกเวลาเรียน)
- นอนหลับให้เพียงพอตามวัย
พ่อแม่เป็นแบบอย่างที่ดีให้ลูก เห็นแบบไหน ทำแบบนั้น
หากลูกเริ่มอ้วน ควรทำอย่างไร?
- ไม่ตำหนิหรือทำให้เด็กรู้สึกผิดเรื่องรูปร่าง
- ตั้งเป้าหมายปรับพฤติกรรมทั้งครอบครัวไปพร้อมกัน
- ชั่งน้ำหนักและติดตามการเจริญเติบโตอย่างสม่ำเสมอ
- หากน้ำหนักเพิ่มเร็ว มีโรคร่วมหรือสงสัยภาวะแทรกซ้อน ควรปรึกษากุมารแพทย์
ขอขอบคุณข้อมูล
พญ.พชรวรรณ ชื่นรัตนาวงษ์
กุมารแพทย์
โรงพยาบาลสมิติเวช ชลบุรี
โทร. 033-038-888
LINE: @schped
บทความประจำศูนย์
